ગર્ભવતી થવા માટેના ઘરેલુ ઉપાયો: ટિપ્સ, આહાર અને જીવનશૈલી

ગર્ભવતી થવા માટે ગર્ભાવસ્થા કેવી રીતે થાય છે?

ઉપાયો અજમાવતા પહેલાં શરીરમાં શું થાય છે તે જાણી લેવું સારું. એનાથી કયા દિવસો મહત્વના છે તે સમજાય છે. વધુ વિગત માટે બાળક કેવી રીતે બને છે લેખ વાંચી શકો.

દર મહિને અંડાશયમાંથી એક અંડકોષ છૂટો પડીને ફેલોપિયન નળીમાં પહોંચે છે. આને ઓવ્યુલેશન કહે છે, અને ગર્ભ રહેવાની શક્યતા સૌથી વધુ આ સમયે હોય છે.

સંબંધ પછી શુક્રાણુ અંડકોષને મળે તો તે ફળદ્રુપ થાય છે. લગભગ 5-6 દિવસમાં ભ્રૂણ ગર્ભાશયની દીવાલ સાથે ચોંટે છે, જેને ઇમ્પ્લાન્ટેશન કહે છે. અહીંથી ગર્ભાવસ્થા શરૂ ગણાય છે.

ગર્ભવતી થવાના ઘરેલુ ઉપાયો માટે મૂળભૂત બાબતો

શરૂઆત માસિક ચક્ર સમજવાથી કરો. સામાન્ય રીતે ચક્ર 28 દિવસનું હોય છે, પણ 21 થી 35 દિવસ સુધીનું ચક્ર પણ સામાન્ય ગણાય. દરેક સ્ત્રીનું ચક્ર થોડું અલગ હોય છે.

ત્રણ સરળ બાબતો અહીં કામ લાગે છે. તેને રોજિંદા જીવનમાં સહેલાઈથી ઉતારી શકાય છે.

• ચક્ર નોંધો: કેલેન્ડર કે ફોનમાં દર મહિનાની તારીખો લખતા રહો. થોડા મહિનામાં ફળદ્રુપ દિવસોનો અંદાજ આવી જશે.
• ઓવ્યુલેશન આસપાસ સંબંધ રાખો: શુક્રાણુ સ્ત્રીના શરીરમાં કેટલાક દિવસ જીવિત રહે છે. શુક્રાણુ કેટલા દિવસ જીવે છે જાણશો તો સમય ગોઠવવો સહેલો પડશે.
• મન હળવું રાખો: પતિ-પત્ની ખુલીને વાત કરે અને એકબીજાને સાથ આપે. તણાવ ઓછો હશે તો પ્રયાસ સરળ લાગશે.

ગર્ભવતી થવામાં કઈ આદતો પ્રજનનક્ષમતાને અસર કરે છે?

રોજની કેટલીક ટેવો ચૂપચાપ પ્રજનનક્ષમતા ઘટાડે છે. અસર સ્ત્રી અને પુરુષ બંને પર થાય છે. પરિણામે ગર્ભ રહેવામાં સમય લાગી શકે છે.

ગર્ભવતી થવા માટેના ઘરેલુ ઉપાયોમાં પહેલું પગલું આ ટેવો સુધારવાનું છે. નીચેની ચાર બાબતો ખાસ જુઓ.

• ધૂમ્રપાન: સિગારેટ હોર્મોન અને શુક્રાણુના ડીએનએને નુકસાન કરે છે. એક અભ્યાસમાં દિવસની 20 થી વધુ સિગારેટ પીનારા પુરુષોમાં શુક્રાણુની સાંદ્રતા લગભગ 19% ઓછી મળી. ધૂમ્રપાનની અસર વિશે વધુ વાંચો.
• દારૂ: દારૂ ગર્ભધારણમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે.
• વધારે વજન: સ્થૂળતા ઓવ્યુલેશન બગાડી શકે છે. પુરુષોમાં ઊંચો બીએમઆઈ શુક્રાણુની સંખ્યા ઘટાડે છે. થોડું વજન ઉતારવાથી પણ ફાયદો થાય છે.
• તણાવ અને ઓછી ઊંઘ: બંને પ્રજનન સ્વાસ્થ્યને નબળું પાડે છે.

ગર્ભવતી થવા માટે યોગ્ય જીવનશૈલી અને આહાર

ગર્ભધારણની તૈયારી રાતોરાત થતી નથી. નિયમિત કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને પુષ્કળ પાણી તેનો પાયો છે. વધુમાં, યોગથી તણાવ ઓછો કરી શકાય.

ગર્ભવતી થવા માટે પ્રજનનક્ષમતા વધારતા ખોરાક

કોઈ એક ખોરાક ગર્ભ રહેવાની ખાતરી આપતો નથી. છતાં કેટલાક ખોરાક પ્રજનન સ્વાસ્થ્યને સારો ટેકો આપે છે. આ વિષય પર પ્રજનનક્ષમતા વધારતા ખોરાક લેખ પણ જોઈ શકો.

ગર્ભવતી થવા માટેના ઘરેલુ ઉપાયોમાં નીચેના ખોરાકને સ્થાન આપો. રોજિંદી થાળીમાં એક-બે વસ્તુ ઉમેરીને શરૂઆત કરી શકાય.

• સૂર્યમુખીના બીજ: વિટામિન ઈ, ફોલિક એસિડ અને સેલેનિયમ મળે છે.
• કઠોળ અને દાળ: રેસા, ફોલેટ અને પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત છે.
• દાડમ: એન્ટીઑકિસડન્ટથી ભરપૂર છે અને વીર્યની ગુણવત્તામાં મદદ કરે છે.
• ઈંડાની જરદી: આયર્ન, ઝીંક, વિટામિન બી6, બી12 અને કોલિન આપે છે.
• અનાનસ: તેમાંનું બ્રોમેલેન બળતરા ઘટાડવામાં કામ આવે છે.
• સૅલ્મોન માછલી: ઓમેગા-3 અને વિટામિન ડી મળે છે.
• તજ: પીસીઓએસમાં અનિયમિત ચક્ર સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
• સાઇટ્રસ ફળો: નારંગી અને ગ્રેપફ્રૂટમાં વિટામિન સી હોય છે.

અખરોટ, દહીં, લીલાં શાકભાજી અને બેરી પણ થાળીમાં ઉમેરી શકાય.

ગર્ભવતી થવા માટે ટાળવા જેવા ખોરાક

કેટલીક વસ્તુઓ પ્રજનનક્ષમતાને નુકસાન કરે છે, એટલે તેને ઓછી કરવી અથવા બંધ કરવી સારી. અસર શુક્રાણુ અને ઓવ્યુલેશન બંને પર પડે છે.

ગર્ભવતી થવાના ઘરેલુ ઉપાયોમાં શું ન ખાવું તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે. આ યાદી પર નજર નાખો.

• વધુ પારો ધરાવતી માછલી
• પ્રોસેસ્ડ માંસ
• દારૂ અને કાર્બોનેટેડ પીણાં
• સિગારેટ અને તમાકુ
• વધુ પડતી ચા-કોફી, કારણ કે વધુ પડતું કેફીન પ્રજનનક્ષમતાને અસર કરે છે

ગર્ભવતી થવા માટે પુરુષની પ્રજનનક્ષમતા વધારવાના ઘરેલુ ઉપાયો

ગર્ભધારણ બંનેની જવાબદારી છે, એટલે પુરુષે પણ પોતાનું સ્વાસ્થ્ય સંભાળવું પડે. શુક્રાણુ વધારવાના ઉપાયો માં આ બાબતો ખાસ ગણાવી છે.

અહીં આપેલા ઉપાયો સરળ છે અને રોજ અપનાવી શકાય છે. શુક્રાણુની ગુણવત્તા સુધારવામાં તે મદદ કરે છે.

• નિયમિત કસરત: સ્થૂળતા પુરુષ વંધ્યત્વનું કારણ બની શકે છે, તેથી વજન કાબૂમાં રાખો.
• પૂરતી ઊંઘ: ઊંઘની કમીથી શુક્રાણુ ઘટે છે.
• દારૂ-સિગારેટ બંધ કરો: બંને શુક્રાણુની સંખ્યા અને ગુણવત્તા ઘટાડે છે.
• વિટામિન ડી: અભ્યાસ મુજબ તે શુક્રાણુની સંખ્યા સુધારી શકે છે.
• ખોરાક: અંજીર, ઈંડાં, અખરોટ, દાડમ અને મેથી ખાઓ. અશ્વગંધા કે મેથીના પૂરક લેતાં પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લો. શુક્રાણુ વધારતી દવાઓ વિશે પણ જાણી શકાય.

ગર્ભવતી થવા માટે કઈ સેક્સ પોઝિશન મદદરૂપ છે?

આપેલા સંદર્ભોમાં કોઈ ચોક્કસ પોઝિશન ગર્ભ રહેવાની શક્યતા વધારે છે એવું જણાવ્યું નથી. એટલે પોઝિશન કરતાં સમય વધુ મહત્વનો છે. ફળદ્રુપ દિવસોમાં નિયમિત સંબંધ રાખવો પૂરતો છે.

સંબંધ ક્યારે રાખવો તે સમજી લેશો તો સમય નક્કી કરવો સરળ થશે. ઉત્તેજના કરતાં સહજતા અને નિકટતા પર ધ્યાન આપો.

શું ગર્ભવતી થવાના ઘરેલુ ઉપાયો એકલા પૂરતા છે?

ના, હંમેશા નહીં. આહાર અને જીવનશૈલી ઘણા કિસ્સામાં મદદ કરે છે. પરંતુ કેટલીક તબીબી સમસ્યાઓ ઘરેલુ ઉપાયોથી મટતી નથી.

દાખલા તરીકે, ફેલોપિયન નળી બંધ હોય તો આહાર બદલવાથી અવરોધ ખૂલતો નથી. આવા સમયે તપાસ અને સારવાર જ રસ્તો છે. તેથી ઘરેલુ ઉપાયોની સાથે નિષ્ણાતની સલાહ પણ લો.

ગર્ભવતી થવા વિશે માન્યતાઓ અને હકીકતો

ગર્ભવતી થવા અંગે ઘણી ગેરસમજો ચાલે છે. તેનાથી નકામી ચિંતા કે ખોટી આશા જાગે છે. ચાલો, હકીકત જોઈએ.

માન્યતા: માસિક દરમિયાન ગર્ભ રહેતો જ નથી.

હકીકત: શક્યતા ઓછી છે, પણ અશક્ય નથી. ચક્ર ટૂંકું હોય તો માસિક પછી તરત ઓવ્યુલેશન થઈ શકે છે.

માન્યતા: કોઈ ખાસ ખોરાક ખાવાથી ગર્ભ રહી જ જાય છે.

હકીકત: આહાર ટેકો આપે છે, પણ ખાતરી આપતો નથી.

માન્યતા: ગર્ભ ન રહે તો ફક્ત સ્ત્રી જવાબદાર છે.

હકીકત: કારણ સ્ત્રી કે પુરુષ, બંનેમાં હોઈ શકે છે. શુક્રાણુની સંખ્યા અને ગુણવત્તા પણ મહત્વની છે.