
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్: కారణాలు, లక్షణాలు మరియు చికిత్స

గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ మహిళల్లో తరచుగా కనిపించే ఆరోగ్య సమస్య. గర్భాశయంలోకి బ్యాక్టీరియా చేరినప్పుడు ఇది మొదలవుతుంది. కొందరికి లక్షణాలు వెంటనే బయటపడతాయి. మరికొందరికి చాలా రోజుల వరకు ఏమీ తెలియదు. అందుకే ఈ సమస్యను తేలికగా తీసుకోకూడదు.
ఈ వ్యాసంలో గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ లక్షణాలు, కారణాలు, చికిత్స గురించి తెలుసుకుందాం. అలాగే వచ్చే అవకాశం ఉన్న ప్రమాదాలు, ఇంటి చిట్కాలు, నివారణ జాగ్రత్తలను కూడా చూద్దాం. సరైన అవగాహన ఉంటే ఈ ఇన్ఫెక్షన్ను త్వరగా గుర్తించవచ్చు.
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ అంటే ఏమిటి?
గర్భాశయంలో బ్యాక్టీరియా చేరి వాపు కలిగించడాన్ని గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ అంటారు. వైద్య భాషలో దీన్ని ఎండోమెట్రైటిస్ అని పిలుస్తారు. ఇది ముఖ్యంగా గర్భాశయం లోపలి పొరపై ప్రభావం చూపుతుంది. మొదట తేలికగా మొదలై క్రమంగా పెరగవచ్చు.
సాధారణంగా యోని నుంచి క్రిములు పైకి ప్రయాణించి గర్భాశయానికి చేరతాయి. ప్రసవం, అబార్షన్ లేదా కొన్ని వైద్య ప్రక్రియల తర్వాత ఈ ప్రమాదం పెరుగుతుంది. కొన్నిసార్లు ఇన్ఫెక్షన్ పక్కనే ఉన్న అవయవాలకు కూడా వ్యాపిస్తుంది. అప్పుడు ఫెలోపియన్ ట్యూబులు, అండాశయాలు కూడా ప్రభావితం కావచ్చు.
ఈ సమస్య ఏ వయసు మహిళలకైనా రావచ్చు. ప్రసవం అయిన కొద్ది రోజుల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. చాలామంది దీన్ని సాధారణ నొప్పిగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. దాంతో సమస్య ముదురుతుంది. అందుకే అనుమానం వస్తే వైద్యుడిని కలవడం మంచిది.
గర్భాశయంలో ఇన్ఫెక్షన్ లక్షణాలు
లక్షణాలు అందరిలో ఒకేలా ఉండవు. కొందరిలో ఒకటి రెండు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. మరికొందరిలో చాలా లక్షణాలు ఒకేసారి మొదలవుతాయి. కొన్నిసార్లు ఈ సంకేతాలు దాదాపు బయటపడవు. సాధారణంగా కనిపించే లక్షణాలు ఇవి:
- పొత్తికడుపులో నొప్పి లేదా బరువుగా అనిపించడం.
- చలి, వణుకుతో కూడిన జ్వరం.
- దుర్వాసనతో కూడిన యోని స్రావం రావడం.
- నెలసరి సరిగా రాకపోవడం లేదా రక్తస్రావం ఎక్కువగా ఉండటం.
- కలయిక సమయంలో నొప్పి రావడం.
- మూత్రం పోసేటప్పుడు మంటగా అనిపించడం.
- తీవ్రమైన నీరసం, అలసట.
చాలామంది ఈ నొప్పిని నెలసరి నొప్పిగా అనుకుంటారు. కానీ నొప్పి మామూలుకన్నా ఎక్కువగా ఉంటే జాగ్రత్త పడండి. కొత్తగా దుర్వాసనతో స్రావం మొదలైనా, జ్వరం కూడా ఉన్నా గమనించాలి. ఇవే లక్షణాలు ఇతర సమస్యల్లోనూ కనిపిస్తాయి. అందుకే సొంతంగా నిర్ణయానికి రాకుండా వైద్యుడిని కలవండి.
భరించలేని నొప్పి, ఆగని రక్తస్రావం, కళ్లు తిరగడం ఉంటే మాత్రం ఆలస్యం చేయవద్దు. వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లండి. ఎన్ని రోజులుగా సమస్య ఉందో వైద్యుడికి స్పష్టంగా చెప్పండి. నొప్పి ఏ సమయంలో పెరుగుతోందో కూడా చెబితే కారణం త్వరగా తెలుస్తుంది.
గర్భాశయంలో ఇన్ఫెక్షన్ కారణాలు
చాలా సందర్భాల్లో బ్యాక్టీరియానే ప్రధాన కారణం. కొన్ని పరిస్థితుల్లో క్రిములు గర్భాశయంలోకి సులభంగా చేరతాయి. ముఖ్యమైన కారణాలు ఇవి:
- లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధులు: క్లామిడియా, గనోరియా లాంటి ఇన్ఫెక్షన్లు రక్షణ లేని కలయిక వల్ల వస్తాయి. ఇవి గర్భాశయానికి వ్యాపించవచ్చు.
- పెల్విక్ ఇన్ఫ్లమేటరీ డిసీజ్ (PID): ఈ సమస్యలో ఇన్ఫెక్షన్ గర్భాశయం నుంచి ఫెలోపియన్ ట్యూబుల వరకు పాకుతుంది.
- ప్రసవం తర్వాత: కాన్పు సమయంలో క్రిములు లోపలికి చేరే అవకాశం ఉంటుంది. సిజేరియన్ కాన్పులో ఈ ప్రమాదం కొంచెం ఎక్కువ.
- అబార్షన్ తర్వాత: గర్భస్రావం జరిగాక గర్భాశయం ఇన్ఫెక్షన్కు గురికావచ్చు.
- వైద్య ప్రక్రియలు: కాపర్ టీ అమర్చడం, గర్భాశయ పరీక్షల కోసం పరికరాలు వాడటం లాంటి ప్రక్రియల తర్వాత ఇన్ఫెక్షన్ రావచ్చు. అయితే ఇది అరుదుగా జరుగుతుంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఇన్ఫెక్షన్ రాదు. అయితే ప్రసవం లేదా అబార్షన్ తర్వాత మొదటి కొన్ని వారాలు చాలా కీలకం. ఆ సమయంలో గర్భాశయ ముఖద్వారం కొంత తెరిచి ఉంటుంది. అందుకే క్రిములు సులభంగా లోపలికి వెళ్లగలవు. జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ప్రమాదం బాగా తగ్గుతుంది.
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల వచ్చే అవకాశం ఉన్న ప్రమాదాలు
చికిత్స ఆలస్యమైతే ఈ ఇన్ఫెక్షన్ మరిన్ని సమస్యలకు దారి తీయవచ్చు. ఇన్ఫెక్షన్ రకం, తీవ్రత, చికిత్స మొదలుపెట్టిన సమయం ఇందులో కీలకం. సంతానం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న మహిళలు ఈ విషయంలో మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. వచ్చే అవకాశం ఉన్న సమస్యలు ఇవి:
- దీర్ఘకాలిక నొప్పి: పొత్తికడుపులో నొప్పి నెలల తరబడి వేధించవచ్చు.
- ఫెలోపియన్ ట్యూబులు మూసుకుపోవడం: ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల ట్యూబులు దెబ్బతిని మూసుకుపోవచ్చు.
- సంతానలేమి: ట్యూబులు దెబ్బతింటే గర్భం దాల్చడంలో ఇబ్బందులు రావచ్చు.
- ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తి: తీవ్రమైన సందర్భాల్లో క్రిములు రక్తంలోకి చేరతాయి.
ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ సమస్యలు రావు. సరైన చికిత్స తీసుకుంటే చాలామందిలో పరిస్థితి అదుపులోకి వస్తుంది. కాబట్టి భయపడకుండా ముందుగానే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
ఈ సమస్యల తీవ్రత ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా ఉంటుంది. కొందరికి ఏ ఇబ్బందీ రాకుండానే ఇన్ఫెక్షన్ తగ్గిపోతుంది. మరికొందరికి మందులతో పాటు మరిన్ని పరీక్షలు అవసరమవుతాయి.
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ చికిత్స
చికిత్స కారణం, తీవ్రతను బట్టి మారుతుంది. అందరికీ ఒకే మందులు పని చేయవు. వైద్యుడు మీ పరిస్థితిని చూసి సరైన విధానాన్ని ఎంచుకుంటారు. ఇంట్లోనే మందులు సరిపోతాయా, ఆసుపత్రి అవసరమా అనేది కూడా ఆయనే చెబుతారు. చికిత్సలో సాధారణంగా ఇవి ఉంటాయి:
- యాంటీబయాటిక్స్: బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చిన ఇన్ఫెక్షన్కు వైద్యులు ఇవి ఇస్తారు. మందుల రకం, ఎన్ని రోజులు వాడాలి అనేది ఇన్ఫెక్షన్ను బట్టి మారుతుంది. నొప్పి తగ్గినా కోర్సు పూర్తి చేయాలి.
- అసలు కారణానికి చికిత్స: ఇన్ఫెక్షన్ ఎందుకు వచ్చిందో దానికి తగిన మందులు ఇస్తారు. కొన్నిసార్లు భాగస్వామికి కూడా చికిత్స అవసరం అవుతుంది.
- ఆసుపత్రిలో చేరడం: ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రంగా ఉంటే ఇంజెక్షన్ల కోసం అడ్మిట్ కావాల్సి రావచ్చు.
చాలామందిలో చికిత్స మొదలైన కొద్ది రోజులకే ఉపశమనం కనిపిస్తుంది. అయినా మందులను మధ్యలో ఆపకూడదు. లక్షణాలు తగ్గకపోతే మళ్లీ వైద్యుడిని కలవండి. సొంతంగా యాంటీబయాటిక్స్ కొనుక్కుని వాడకండి. అలా చేస్తే ఇన్ఫెక్షన్ పూర్తిగా తగ్గకపోవచ్చు, మళ్లీ రావచ్చు.
మందులు వాడుతున్నప్పుడు ఏదైనా అసౌకర్యం కలిగితే వైద్యుడికి చెప్పండి. మందులు మార్చాలా, ఇంకేదైనా పరీక్ష అవసరమా అనేది ఆయనే నిర్ణయిస్తారు. చికిత్స పూర్తయ్యాక మళ్లీ పరీక్షించడం కూడా అవసరం కావచ్చు. ఇన్ఫెక్షన్ పూర్తిగా తగ్గిందో లేదో దీనివల్ల తెలుస్తుంది.
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్కు ఇంటి చిట్కాలు
ఇంటి చిట్కాలు ఈ ఇన్ఫెక్షన్ను పూర్తిగా నయం చేయలేవు. పసుపు, వెల్లుల్లి లాంటివి మందులకు ప్రత్యామ్నాయం కావు. వేడి కాపడం లాంటివి తాత్కాలికంగా నొప్పి తగ్గించినా, ఇన్ఫెక్షన్ను నయం చేయవు. అయితే కోలుకునే సమయంలో ఈ జాగ్రత్తలు సహాయపడతాయి:
- తగినంత నీళ్లు తాగండి. ఇది శరీరం కోలుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
- బాగా విశ్రాంతి తీసుకోండి. అలసటగా ఉంటే పనులు తగ్గించుకోండి.
- తేలికపాటి, పోషకాలున్న ఆహారం తీసుకోండి.
- వైద్యుడు ఇచ్చిన మందులను సమయానికి వాడండి.
- యోని లోపల శుభ్రం చేయడానికి రసాయనాలు, సువాసన ఉత్పత్తులు వాడకండి. ఇవి మంటను పెంచుతాయి.
ఇంటి చిట్కాలనే నమ్ముకుంటే అసలు చికిత్స ఆలస్యం అవుతుంది. కాబట్టి ఇన్ఫెక్షన్ అనుమానం ఉంటే ముందు వైద్యుడిని కలవండి. నొప్పి లేదా జ్వరం పెరిగితే ఇంట్లోనే ఉండిపోవద్దు.
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ రాకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
అన్ని ఇన్ఫెక్షన్లను పూర్తిగా అడ్డుకోవడం సాధ్యం కాదు. కానీ కొన్ని అలవాట్లు ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి. రోజూ ఈ జాగ్రత్తలు పాటించండి:
- కలయిక సమయంలో కండోమ్ వాడండి.
- జననాంగాల బయటి భాగాన్ని మాత్రమే నీళ్లతో సున్నితంగా కడగండి.
- నెలసరి సమయంలో ప్యాడ్లను తరచుగా మార్చండి.
- లోదుస్తులు శుభ్రంగా, పొడిగా ఉండేలా చూసుకోండి.
- ప్రసవం తర్వాత వైద్యుడు చెప్పిన పరీక్షలకు తప్పకుండా వెళ్లండి.
- వైద్యుడి సలహా లేకుండా యాంటీబయాటిక్స్ వాడకండి.
- అసాధారణ స్రావం, తరచూ కడుపునొప్పి ఉంటే పరీక్షలు చేయించుకోండి.
ముఖ్యంగా ప్రసవం లేదా అబార్షన్ తర్వాత శరీరంలో వచ్చే మార్పులను గమనించండి. ప్రతి చిన్న అసౌకర్యం ఇన్ఫెక్షన్ కాకపోవచ్చు. కానీ జ్వరం, పెరుగుతున్న నొప్పి లేదా దుర్వాసనతో స్రావం ఉంటే వేచి చూడకండి. త్వరగా సలహా తీసుకుంటే చికిత్స ఆలస్యం కాదు. ఈ చిన్న జాగ్రత్తలే పెద్ద సమస్యలను దూరం చేస్తాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
- గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ ఎలా వస్తుంది?
యోని లేదా గర్భాశయ ముఖద్వారం ద్వారా క్రిములు లోపలికి చేరినప్పుడు గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ వస్తుంది. ప్రసవం, అబార్షన్ లేదా లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధుల తర్వాత ఈ ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు వైద్య ప్రక్రియల వల్ల కూడా క్రిములు గర్భాశయంలోకి చేరతాయి. అందుకే లక్షణాలు కనిపించగానే పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది.
- గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదకరమా?
చికిత్స తీసుకోకపోతే గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు. ఇది ఫెలోపియన్ ట్యూబులకు, ఇతర అవయవాలకు వ్యాపించే అవకాశం ఉంది. అయితే త్వరగా గుర్తించి చికిత్స మొదలుపెడితే ప్రమాదం చాలా తగ్గుతుంది. కాబట్టి జ్వరం, నొప్పి వస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
- గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్కు ఎలా చికిత్స చేస్తారు?
గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్కు వైద్యులు ముఖ్యంగా యాంటీబయాటిక్స్ ఇస్తారు. ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రంగా ఉంటే ఆసుపత్రిలో చేర్చి ఇంజెక్షన్లు ఇవ్వవచ్చు. కారణాన్ని బట్టి కొన్నిసార్లు భాగస్వామికి కూడా చికిత్స అవసరమవుతుంది. మందులను వైద్యుడు చెప్పినట్టే వాడటం చాలా ముఖ్యం.
- గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ పూర్తిగా నయమవుతుందా?
బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చిన గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ సరైన చికిత్సతో చాలావరకు నయమవుతుంది. వైద్యుడు చెప్పిన కోర్సును మధ్యలో ఆపకూడదు. లక్షణాలు తగ్గకపోతే మళ్లీ వైద్యుడిని కలవండి. ఆలస్యంగా చికిత్స తీసుకుంటే కోలుకోవడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు.
- గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ ఉందో లేదో ఎలా తెలుసుకోవాలి?
లక్షణాలను చూసి మాత్రమే గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్ను నిర్ధారించలేం. వైద్యుడు శారీరక పరీక్ష, రక్త పరీక్షలు, స్వాబ్ పరీక్ష లేదా అల్ట్రాసౌండ్ స్కాన్ సూచించవచ్చు. కాబట్టి అనుమానం ఉంటే గైనకాలజిస్ట్ను కలిసి పరీక్ష చేయించుకోండి. ఫలితాలను బట్టి ఏ మందులు సరిపోతాయో నిర్ణయిస్తారు.
To know more
Birla Fertility & IVF aims at transforming the future of fertility globally, through outstanding clinical outcomes, research, innovation and compassionate care.
Had an IVF Failure?
Talk to our fertility experts